सेकेन्ड ह्याण्ड बाइक किन्दा के-के जाँच्ने: ५०-बुँदे चेकलिस्ट

धेरैजसो पुराना बाइक फोटोमा राम्रै देखिन्छन् र सुरुका दुई मिनेट चलाउँदा पनि ठिकै लाग्छन्। खर्च लाग्ने समस्या भने कहाँ हेर्ने भन्ने थाहा भएपछि मात्र भेटिन्छन्: कमजोर चार्जिङ, चुहिन थालेको फोर्क सिल, वा बुट्टा बाँकी भए पनि सात वर्ष पुरानो टायर।

हाम्रो निरीक्षणमा तलका ५० बुँदा प्रत्येकले १०० मा अंक पाउँछन्। तपाईंसँग हाम्रा औजार हुँदैनन्, तर यीमध्ये धेरै आँखा, हात, टर्च र दस मिनेटको राइडले जाँच्न सकिन्छ। दुईवटाका लागि मल्टिमिटर भए राम्रो। बुझ्न सजिलो होस् भनेर यहाँ तिनलाई चार भागमा बाँडिएको छ।

सुरु गर्नुअघि

• तपाईं पुग्नुअघि बाइक स्टार्ट नगर्न बिक्रेतालाई भन्नुहोस्। तातो इन्जिनभन्दा चिसो इन्जिनले धेरै कुरा बताउँछ। पुग्दा इन्जिन तातो छ भने किन भनेर सोध्नुहोस्।
• दिउँसोको उज्यालोमा, समथर ठाउँमा हेर्नुहोस्। खिया, रङ फेरेको र तेल चुहिएको कुरा अँध्यारो र पानीमा लुक्छ।
• टर्च, कपडाको टुक्रा र सम्भव भए मल्टिमिटर लैजानुहोस्। पहिलो बाइक किन्दै हुनुहुन्छ भने बाइक चलाउन जान्ने साथी साथमा लैजानुहोस्।
• पहिले कागजात हेर्नुहोस्। नामसारी हुन नसक्ने बाइक जाँचेर अर्थ छैन। ब्लुबुकमा के हेर्ने पढ्नुहोस्।

इन्जिन र ड्राइभट्रेन: १५ बुँदा

1. 1Cold Start RPM. चिसो अवस्थामा इन्जिन एक-दुई सेकेन्डमै स्टार्ट हुनुपर्छ र थ्रोटल नथिची स्थिर आइडलमा बस्नुपर्छ।
2. 2Idling Vibration. आइडलमा ह्यान्डल र ऐना धेरै हल्लिनु हुँदैन। अस्थिर आइडलले इन्धन, इग्निसन वा माउन्टिङको समस्या देखाउँछ।
3. 3Exhaust Smoke. निलो धुवाँ आए इन्जिनले तेल जलाइरहेको छ। कालो धुवाँ आए इन्धन बढी गइरहेको छ। चिसो बिहान थोरै बाफ सामान्य हो; इन्जिन तातेपछि पनि धुवाँ आइरहनु सामान्य होइन।
4. 4Oil Leakage. सिलिन्डर हेड, क्र्याङ्ककेसका जोर्नी र इन्जिनमुनि हेर्नुहोस्। ताजा, भिजेको तेल चुहावट हो। भर्खरै धोएको इन्जिन भए अझ राम्ररी हेर्नुहोस्।
5. 5Engine Oil Condition. साइट ग्लास वा डिपस्टिक हेर्नुहोस्। तेलको सतह दुई चिह्नको बिचमा हुनुपर्छ। दानादार कालो तेलले सर्भिसिङ ढिलो भएको, र दुधजस्तो तेलले पानी वा कुलेन्ट मिसिएको देखाउँछ।
6. 6Piston Slap. सिलिन्डरबाट आउने खोक्रो ढकढक आवाज, जुन चिसोमा ठुलो हुन्छ र इन्जिन तातेपछि घट्छ। यसले पिस्टन वा बोर खिइएको देखाउँछ।
7. 7Tappet Noise. इन्जिनको माथिल्लो भागबाट आउने छिटो टिकटिक आवाज। हल्का आवाज धेरै इन्जिनमा सामान्य हो; ठुलो र अनियमित आवाज भए भल्भ क्लियरेन्स मिलाउनुपर्छ।
8. 8Spark Plug Condition. मेकानिकले प्लग निकाल्न सके: हल्का खैरो भए स्वस्थ, कालो ध्वाँसो भए इन्धन बढी, तेल लागेको भए तेल जलिरहेको, र सेतो भए इन्जिन धेरै तातो वा इन्धन कम।
9. 9Air Filter Clogging. जाम भएको फिल्टरले बाइक सुस्त बनाउँछ र इन्धन धेरै खान्छ। फेर्न सस्तो छ, तर धेरै फोहोर फिल्टरले बाइकको स्याहार कस्तो भएको छ भन्ने देखाउँछ।
10. 10Fuel Pump Sound. फ्युल इन्जेक्सन भएको बाइकमा साँचो अन गर्दा पम्प चल्दा छोटो घुर्र आवाज आउँछ। आवाजै नआउनु वा लगातार ठुलो आवाज आउनु चेतावनी हो। कार्बुरेटर भएको बाइकमा पम्प हुँदैन।
11. 11Fuel Tank Rust. ढक्कन खोलेर टर्चले भित्र हेर्नुहोस्। खियाका टुक्रा फिल्टर र इन्जेक्टरमा पुग्छन्।
12. 12Radiator Fan Trigger. लिक्विड कुल्ड बाइकलाई राम्ररी नतातेसम्म आइडलमा छोड्नुहोस्। फ्यान आफैं चल्नुपर्छ। कहिल्यै नचले जाममा बाइक ओभरहिट हुन्छ।
13. 13Clutch Plate Bite. लिभर छोड्दै जाँदा क्लच बिचतिर सहज रूपमा समातिनुपर्छ। माथिल्लो गियरमा थ्रोटल जोडले दिँदा आरपिएम बढ्ने तर गति नबढ्ने भए क्लच चिप्लिरहेको छ।
14. 14Gear Shift Smoothness. सबै गियर माथि र तल फेरेर हेर्नुहोस्। फल्स न्युट्रल, गियर आफैं निस्किनु वा धेरै कडा सिफ्ट हुनु गियरबक्सको समस्या हो।
15. 15Chain Play. चेन अलिकति खुकुलो हुनुपर्छ; धेरै झुन्डिएको वा धेरै कसिएको दुवै ठिक होइन। सही नाप त्यो मोडेलको म्यानुअलमा हुन्छ। स्प्रकेटका दाँत पनि हेर्नुहोस्: बाङ्गिएका वा चुच्चा दाँतले सेट खिइएको देखाउँछ।

च्यासिस, सस्पेन्सन र बडी: १७ बुँदा

1. 1Chassis Alignment. सिधा, समथर बाटोमा हल्का समाउँदा बाइक सिधै जानुपर्छ। पछाडिबाट हेर्दा दुवै पाङ्ग्रा एउटै रेखामा हुनुपर्छ। एकातिर तानिने बाइक प्रायः दुर्घटनामा परेको हुन्छ।
2. 2Frame Rust. वेल्डिङ, सिटमुनि र स्विङआर्मको जोर्नी वरिपरि हेर्नुहोस्। सतहको खिया सामान्य हो; पत्रपत्र उप्किएको र खाल्डो परेको धातु होइन। फ्रेममा मात्र नयाँ रङ छ भने प्रश्न गर्नुहोस्।
3. 3Handlebar Straightness. अगाडिको पाङ्ग्रा सिधा हुँदा ह्यान्डल पनि त्यससँग सिधा मिलेको हुनुपर्छ।
4. 4Fork Seal Leakage. फोर्कको पाइपमा तेलको पत्र वा धुलोको घेरा देखिए सिल चुहिएको हो। फोर्क केही पटक थिचेर फेरि हेर्नुहोस्।
5. 5Rear Suspension. सिटमा जोडले थिच्नुहोस्। एकपटक दबिएर सहज रूपमा फर्किनुपर्छ। उफ्रिरहनु वा शकमा तेल देखिनु भनेको शक सकिएको हो।
6. 6Swingarm Bushing. पछाडिको पाङ्ग्रा जमिनबाट उठाएर दायाँबायाँ हल्लाउनुहोस्। कुनै खुकुलोपन वा आवाज आउनु हुँदैन।
7. 7Wheel Bearings. पाङ्ग्रा जमिनबाट उठाएर घुमाउनुहोस्: सहज र आवाजरहित घुम्नुपर्छ। छेउतिर हल्लाउँदा हल्लिए बेयरिङ खिइएको हो।
8. 8Rim Bends. पाङ्ग्रा घुमाएर रिम र ब्रेक प्याडजस्तो स्थिर ठाउँबिचको दुरी हेर्नुहोस्। दुरी घटबढ भए रिम बाङ्गिएको छ।
9. 9Wheel Balancing. कुनै एक गतिमा मात्र ह्यान्डलमा आउने र त्योभन्दा कम वा बढी गतिमा हराउने कम्पन प्रायः इन्जिनबाट होइन, पाङ्ग्राबाट आउँछ।
10. 10Footrest Alignment. बाङ्गिएका वा घोटिएका फुटरेस्ट र लिभर बाइक लडेको सबैभन्दा सजिलो सङ्केत हुन्।
11. 11Mudguard Alignment. बिचमा नभएको मडगार्ड वा चर्किएका माउन्टले कतै ठोक्किएको देखाउँछ।
12. 12Fairing Rattles. खुकुला प्यानल, नमिल्दा क्लिप र भाँचिएका ट्याबले प्यानल खोलिएको देखाउँछ, जुन प्रायः लडेपछि हुन्छ।
13. 13Stand Mechanism. साइड र सेन्टर स्ट्यान्डले बाइक बलियोसँग अड्याउनुपर्छ र स्प्रिङले राम्ररी फर्काउनुपर्छ। साइड स्ट्यान्ड कट-अफ छ भने त्यसले काम गर्छ कि गर्दैन हेर्नुहोस्।
14. 14Seat Lock. साँचोले पहिलो पटकमै लक र अनलक हुनुपर्छ।
15. 15Paint Thickness (Tank). हामी यो गेजले नाप्छौं। आँखाले हेर्दा प्यानलबिच रङ नमिलेको, रबर वा ब्याजमा रङ छरिएको, र फिलर लगाएको ठाउँमा रङमुनि तरङ्ग देखिएको खोज्नुहोस्।
16. 16Mirror Tightness. ऐना गतिमा पनि आफूले मिलाएकै ठाउँमा रहनुपर्छ।
17. 17Number Plate. नम्बर प्लेट ब्लुबुकसँग ठ्याक्कै मिल्नुपर्छ, प्रस्ट पढिनुपर्छ र राम्ररी जडान भएको हुनुपर्छ।

इलेक्ट्रिकल: ११ बुँदा

1. 1Battery Voltage (Idle). इन्जिन बन्द गरेर मल्टिमिटरले टर्मिनलमा नाप्दा स्वस्थ १२ भोल्टको ब्याट्रीले करिब १२.६ भोल्ट देखाउँछ। १२.० भोल्टको आसपास वा कम भए ब्याट्री कमजोर छ। थप जानकारी ब्याट्री भोल्टेजको अर्थ मा।
2. 2Charging Voltage. इन्जिन केही हजार आरपिएममा चल्दा भोल्टेज करिब १३.५ देखि १४.५ सम्म पुग्नुपर्छ। ब्याट्रीकै भोल्टेजमा बसिरहे चार्ज भइरहेको छैन; १५ भन्दा निकै माथि गए रेगुलेटर बिग्रँदै छ।
3. 3Self-Start Load. सेल्फले इन्जिन फुर्तिलो रूपमा घुमाउनुपर्छ। ढिलो घुम्नु, क्लिक आवाज आउनु वा बत्ती धेरै मधुरो हुनु कमजोर ब्याट्री वा स्टार्टर सर्किटको सङ्केत हो।
4. 4Wiring Harness. सिटमुनि र हेडलाइट पछाडि काटेर जोडिएका तार, टेप र कम्पनीबाहिरका कनेक्टर खोज्नुहोस्। नराम्ररी जडान गरिएका अलार्म र एक्सेसरिज धेरैजसो इलेक्ट्रिकल समस्याका कारण हुन्।
5. 5ECU Error Logs. फ्युल इन्जेक्सन बाइकमा साँचो अन गर्दा इन्जिन चेतावनी बत्ती बल्नुपर्छ र इन्जिन चलेपछि निभ्नुपर्छ। बलिरहने वा झिम्किरहने बत्तीले फल्ट बसेको देखाउँछ, जुन पढ्न स्क्यान टुल चाहिन्छ।
6. 6Console Display. सबै अङ्क, सुई र चेतावनी बत्तीले काम गर्नुपर्छ, र ओडोमिटर प्रस्ट पढिनुपर्छ। ओडोमिटर चलाइएको कसरी चिन्ने हेर्नुहोस्।
7. 7High/Low Beam. दुवै बिम र पास स्विच जाँच्नुहोस्।
8. 8Brake Light. अगाडिको लिभर र पछाडिको पेडल, दुवैबाट छुट्टाछुट्टै बल्नुपर्छ।
9. 9Indicator Relay. चारवटै इन्डिकेटर सामान्य र एकनास गतिमा झिम्किनुपर्छ। छिटो झिम्किए बल्ब गएको वा गलत बल्ब लगाइएको हो।
10. 10Horn Decibel. हर्न ठुलो र प्रस्ट बज्नुपर्छ, मसिनो भुनभुन आवाज होइन।
11. 11Switchgear Click. किल स्विच र स्टार्टर बटनसहित हरेक स्विच प्रस्ट क्लिक आवाजसहित चल्नुपर्छ।

ब्रेक र टायर: ७ बुँदा

1. 1Brake Lever Feel. लिभर कडा हुनुपर्छ र ह्यान्डलसम्म नपुगी रोकिनुपर्छ। स्पन्जजस्तो लिभरले सिस्टममा हावा वा पुरानो ब्रेक आयल भएको देखाउँछ।
2. 2Brake Pad Thickness. क्यालिपरभित्र हेर्नुहोस्। प्याडको घर्षण गर्ने भाग करिब २ मि.मि. मात्र बाँकी छ वा वेयर ग्रुभ हराइसकेको छ भने प्याड फेर्ने बेला भयो।
3. 3Disc Plate Scoring. गहिरा धर्सा, किनारमा उठेको ओठ वा तातोले निलो भएको दाग भए डिस्क खिइएको छ। हल्का ब्रेक लगाउँदा लिभर धड्किए डिस्क बाङ्गिएको छ।
4. 4ABS Pulsation. साँचो अन गर्दा ABS बत्ती बल्नुपर्छ र बाइक अघि बढेपछि निभ्नुपर्छ। सिस्टम आफैं भने सुरक्षित र खाली ठाउँमा मात्र जाँच्नुहोस्: जोडले ब्रेक लगाउँदा लिभरमा धड्कन महसुस हुनुपर्छ।
5. 5Tire Thread Depth. बुट्टाका खाल्डाभित्र भएका साना वेयर बार खोज्नुहोस्। बुट्टा ती बारको बराबर पुगे टायर सकियो। टायरभरि असमान रूपमा खिइएको भए हावाको चाप वा एलाइनमेन्टको समस्या हो।
6. 6Tire Age (DOT). टायरको छेउमा भएको चार अङ्कको कोडले बनेको हप्ता र वर्ष जनाउँछ; २३२१ भनेको २०२१ को २३औँ हप्ता। रबर उमेरसँगै कडा हुन्छ, त्यसैले बुट्टा प्रशस्त भएको पुरानो टायर पनि फेर्ने बेला भएको हुन सक्छ।
7. 7Sidewall Cracks. मसिना चिराले रबर पुरानो भएको देखाउँछ। काटिएको वा फुलेको टायरमा बाइक चलाउनु हुँदैन।

टेस्ट राइड

राम्ररी प्रयोग गरे दस मिनेट पुग्छ। सुरुमा बिस्तारै चलाएर आवाज सुन्नुहोस्। त्यसपछि सबै गियर प्रयोग गर्नुहोस्, अगाडि र पछाडिको ब्रेक छुट्टाछुट्टै जोडले लगाउनुहोस्, सिधा बाटोमा ह्यान्डल हल्का समाएर हेर्नुहोस्, र फर्केपछि इन्जिनमुनि ताजा तेल छ कि फेरि हेर्नुहोस्।

टेस्ट राइडका लागि मान्य सवारी चालक अनुमतिपत्र चाहिन्छ। MOTOVO मा टेस्ट राइड जोरपाटीस्थित हाम्रो स्थानमा हुन्छ: टेस्ट राइड र डेलिभरी हेर्नुहोस्।

चेकलिस्टले नबताउने कुरा

चेकलिस्टले के हेर्ने भन्छ। खराबी कति गम्भीर छ वा बनाउन कति लाग्छ भन्दैन, र यीमध्ये केही बुँदा (ECU फल्ट, रङको मोटाइ, लोडमा चार्जिङ) राम्ररी जाँच्न औजार चाहिन्छ। निरीक्षण रिपोर्ट यसैका लागि हो।

MOTOVO प्रमाणित हरेक बाइकमा ५० वटै बुँदाको अंक र A+ देखि C सम्मको ग्रेड हुन्छ, र पूर्ण रिपोर्ट लिस्टिङमै हुन्छ। साइटमा भएका अप्रमाणित बाइक बिक्रेताले आफैं राखेका हुन् र यो प्रक्रियाबाट अझै गुज्रिएका छैनन्, त्यसैले तिनका लागि यो चेकलिस्ट तपाईंकै काम हो।